Günümüzde bir firmanın artık olmazsa olmazlarından sayılmakta internet siteleri. Öyle ki firmaların pazarlama mekanizmalarında gitgide yükselen paylara sahip olan web sitelerini yaptırırken bir çok müşteri ne derecede ciddi bir iş ile karşı karşıya olduğunun farkında olamamakta. Bazıları da önemsememekte. Ancak bu yaklaşımın artısı veya eksisi sonuçta “Web Tasarım Firmalarını” değil internet sitesi sahiplerini etkiliyor.

Evet, web tasarımcı demek yanlış. Ama burada öncelikle yanlışlara değinmek istediğimizdendir bu “web tasarımcı” kelimesinin kullanılması. Yazıda ilk 10 maddede genel müşteri yaklaşımındaki sorunlara değiniyoruz söyleyelim. Yazının devamında ise aslında işin iç yüzü nedir onu açıklamaya çalışacağız.

1. Web tasarımcı milyonlarca tasarım, kodlama ve SEO tekniğini ezbere bilmelidir. Öyle ya, bir kişi tüm alemin sırrını çözmüş olmalıdır.
2. Web tasarımcılar uyumazlar. Hatta aile düzenleri vs yoktur. Bu nedenle her saatte arayabilirsiniz önemli değil. Sabahın köründe MSN ile sevgilinizle görüşemiyorsanız da farketmez. O size çözüm bulmak zorundadır.
3. Siz her çağırdığınızda yanınıza gelip bilgisayarlarınızdaki sorunları çözmek zorundadırlar. Ücret falan da gerekmez. Amme hizmetidir bu yaptıkları. Mail adreslerinizi kurmak, bilgisayarlarınızdaki virüsleri temizlemek bu işin şartlarındandır. Hatta siz çağırmışken öğle yemeğinizi bile pişirebilirler. Bunu yapmayanları ise size ayıp ederler.
4. Her ne kadar teknik servis, danışma gibi konular Reklamcılar Derneği tarafından “ücrete tabidir” dense de boşverin. Sizin zamanınızda Reklamcılar Derneği mi vardı? Doktorların muayene ücretini ödeyebilirsiniz, hatta avukatların danışma ücretlerini de. Dahası bankadan kredi çekerken bile işlem ücreti alınmasına laf etmeyebilirsiniz. Ama web tasarımcı sizin firmanıza gelip bilgisayarlarınıza bakmakla da yükümlüdür.
5. Web tasarımcı sitenizin yayınlandığı sunucuya, alan adı alınan kuruluşlara kesinlikle para ödemez. Öyle şey mi olur? İnternet sebil alanı zaten. Ne hakla sizden ücret talep ediyor? Sunuculara yıllık bedeller ödenmiyor zaten. Alan adı da ücretsiz bir şey.
6. İnternet sitenizi yaptırırken aman ha web tasarımcınıza danışmayın. O işten anlamaz zaten. Eşiniz, çocuklarınız, yeğenleriniz, komşunuz, hatta mahallenin bakkalı ile görüşmeler yapıp notlarınızı alın. Sonra web tasarımcınıza bunları tembihleyin aman ha.
7. Alan adınızın süresi geçmişse suçlusu web tasarımcınızdır. Size süresi bitiyor diye mesajlar göndermesi bunu değiştirmez. Gitsin kendisi ödesin değil mi? Nasıl terbiyesizliktir bu?
8. Hosting alanınız kapandıysa tam bir şerefsizdir o web tasarımcısı. Nasıl kapar? Öyle ya havadan para kazanıyor bunlar. Siz ona para mı kaptıracaksınız?
9. İşinizi teslim aldıktan sonra sakın ödemesini yapmayın web tasarımcının. Hazır iş bitmiş. Hele bir de sitenizin ödeme alınmadığından dolayı kapatılacağını söylerse hemen alın telefonu elinize. Hiç muhabbete girmeyin. Muhatap olmanız hatadır. Hemen tehdit edeceksiniz. Özellikle “hayatını bitiririm” cümlesi tam yerine denk gelir. Muhakkak söyleyin bunu.
10. Sitenizi yaptırmak için hiç bir hazırlıkta bulunmayın. Fotoğraf çekmek isterseniz de mümkün olan en düşük çözünürlüklü cep telefonu ile çekin o fotoğrafları. Web tasarımcının işi bu büyütüp güzel gösterecek o resimleri.

Şimdi bu 10 maddeye açıklamalara değinelim.

1. Kimse her şeyi tam olarak bilemez. Web tasarım bir ekip işidir. Kodlama ayrı, tasarım ayrı işlerdir. SEO bunların dışında, reklamcılık ve pazarlama bilgilerini de gerektiren bir konudur. Bu yüzden “bizim Osman bu işin piri” gibi yaklaşımlar komik olmaktadır.
2. Web tasarımcınıza ödediğiniz ücret size internet sitenizi tasarlaması içindir. Yıllık ödediğiniz hosting ve alan adı ücreti ise sitenizin yayınında olan sorunlar ile ilgilidir. Web tasarımcı size bilgisayarlarınızdaki teknik destek gerektiren sorunlarda yardımcı değildir. Zira bir çok web tasarım firması da bu konuda hizmet veren firmalardan teknik destek hizmeti alır.
3. Web tasarımcı (size taahhüt edilmediği sürece) yanınıza gelip çalışmak zorunda değildir. Hele de bilgisayarlarınızın virüs yemesi gibi konular onu hiç alakadar etmez. Yok illa ki ondan destek almak gibi bir eğiliminiz varsa bunun da belirli bir ücreti vardır. Ya öder ona yaptırırsınız, ya da ödemez yaptırmazsınız.
4. Web tasarımcınızdan alacağınız danışmanlık hizmeti (hele de SEO gibi konularda) ücretlidir. Her yapılan iş bir emektir ve bu emeğin bir karşılığı vardır. Ne yazıktır ki hala Reklamcılar Derneği’nin bize önerdiği ücretler hayal olsa da bu denli de ucuzculuk olmaz. Açıkçası terbiyesizliktir.
5. İnternet sitenizin yayınlandığı hosting alanı özel sunucularda yer alır. Web tasarım firmaları da bu sistemlere çeşitli meblağları geciktirmeden öderler. Bu işlerde 15 günlük çek, 3 aylık senet gibi mekanizmalar da olmadığından size de bu şekilde bir yaklaşım beklemeniz yersizdir. Alan adınızda da bu durum geçerlidir. Hatta belirli bir süre geciktirmeniz sonrası alan adı sağlayan firmalar size ek cezalar kesebilirler. (bkz. redemption period)
6. Web tasarım işi bu kadar kolay olsaydı herkes yapabilirdi. Gerçi günümüzde herkes web tasarım yaparım diyor ama sonuç alabilen çok az. Bu bağlamda da biraz akıllı davranırsanız web tasarımcıların size gerçek yardımcılar olduğunu anlayabilirsiniz.
7. Alan adınızın süresini takip etmek ve ödemesini yapmak tamamen site sahibinin yükümlüğündedir. Eğer yıllık bir sözleşmeniz varsa web tasarım firması size bu sürenin bittiğini haber vermekle yükümlüdür. Ancak siz ödeme yapmıyorsanız onu ilgilendirmez. Turkcell faturanızı ödemediğiniz zaman telefonunuz nasıl kesiliyorsa bu sistem de aynıdır. Fazla yaygara etmenize gerek yok.
8. Hosting alanınız için yıllık bir ücret az veya çok ödersiniz. Ödemiyorsanız bu da kapanır. Anlayamayan varsa elektrik ve su faturalarını ödememeye devam etsin rica edeyim. Kesildiğinde aynı yaygarayı suyunuzu ve elektriğinizi kesen kurumlara yapın. Alacağınız cevap bizden alacağınız cevap olacaktır emin olun.
9. Uyanık olmakla, çakallık yapmak arasındaki ince çizgide gezen bir çok firma çalışanı ve sahibi var piyasada. Şöyle izah edelim. Uyanık olmak satın alırken en uygun şartları elde edebilmek ve yapılan işten en çok verimi almaktır. Bunun karşılığında bir işi satın aldıysanız ödersiniz. Öyle ya da böyle. Ödemediğinizde de hakaret ve tehditler size en çok savcılığa yolu gösterir. Gider ifadenizi verir, karşınızda açılan ticari davada da borçlarınız yanında avukatlık ücreti gibi masraflara girersiniz. Seçim sizin. Bizden söylemesi.
10. Sitenizi hazırlamanız için gerekli yazıları siz yazarsınız. Web tasarımcı bunu hazırlamaz. Eğer hazırlamasını istiyorsanız bu bir ajans faaliyetidir ve web tasarım işinizi üstlenen firmanın yeterliliği varsa yapabilir ancak bu ek ücrete tabidir. Sitenizde yer alacak resimleri de nasıl gönderirseniz o şekilde yayınlanır. 300×200 piksel boyutlarında bir resmi sitenizin arka planı olarak istemeniz biraz hayal olur. Eğer profesyonel fotoğraf çekimi de istiyorsanız bu da ek ücrete tabi olur unutmayın.

Sonuç olarak belirtmek lazım. Web tasarım işi sadece Photoshop ve Dreamweaver kullanımı ile kotarılacak bir iş olmaktan yıllar önce çıktı. Site sahibi firmanın kurumsal kimliğini yansıtmakla beraber pazarlama dinamiklerini de tetiklemekle yükümlü olmaya başlaması ile birlikte “Web Tasarım Firmaları” çok daha fazla yük ile karşı karşıya kaldılar. Pazarlama tekniklerinin uygulanması, sektör hakkında bilgilerin edinilmesi gibi bir çok gereksinim bu firmaları yavaş yavaş birer ajans olmaya yöneltmeye başladı uzun süredir.

Bir çok müşterim daha önce çalıştıkları web tasarımcılardan muzdarip olduklarını belirtmekteler. Haftalarca alan adı yönlendirmesi yapamayan, pazarladıkları sitelerin güncellemelerini yetiştiremeyen, yönetim paneli gibi bir zorunluluğu yerine getiremeyen bu firmamsı oluşumlar her geçen gün daha da büyük açmazlar içinde yokolmak üzereler.

Seçim yine müşterinin. En ucuzunu seçip ilk 10 maddedeki yaklaşımları göstermeleri durumunda bir internet sitesine sahip olmaları bile mucize olacaktır. Ancak sonraki 10 maddeyi gözden geçirip seçimlerinde daha titiz oldukları zaman gerçekten ödedikleri bedelin getirisini çok daha kısa sürelerde geri alacakları gerçektir.