Günümüzde herkes birbirine Google’da hangi sıradasın? diye sormakta. Ben dahil bir çok kişi artık internet sitelerini yayınlarken kriterlerini Google tarafından talep edilen kriterlere göre ayarlamakta. Öyle bir durum ki bu Google yaklaşımları günümüzün web tasarım tekniklerini, yazılım kriterlerini, medya planlama stratejilerini ve hatta satın alma departmanlarının önceliklerini altüst etmiş durumda. Bu durumun kötü bir yansıması da var tabii. Gitgide birbirine benzer internet siteleri, reklamlarla dolmuş bir internet, rakip firmalarının isimlerinin arama sonuçlarına reklam veren firmalar ve benzeri bir çok çirkinliği de ister istemez yanında getirdi bu yaklaşım.

Görüştüğüm her yetkili benden Google ve ilk sıralarla ilgili taleplerini ön planda tutuyorlar. Kendileri bir ön araştırma yapıyorlar ve herkesin de isteği ilk 10 sıra. (Şu aralar bakım çalışmasından dolayı sıralamada düşmüş olsa da) yıllardır kendi hedef arama kriterinde ilk 10 sırada yer alan firmamın internet sitesi de benim gitgide daha fazla firma ile muhatap olmamı sağlıyor. Sorun şu ki, talep çok ancak ilk sayfada sadece 10 firmalık yer var. Bu durumda da rekabet arttıkça, bedel de artıyor.

İlk 10 sırada yer alan sitelerin içeriklerini incelediğimizde inanılmaz derecede kopyalanmalarının doğallığını farkedebiliriz, ancak madalyonun diğer bir yüzü var. Bu yazıları “bir yerlere geleceklerini umarak” kopyalayan firmaların gelebildikleri hiç bir yer olamıyor. Bu nedenle söylemekten dilimde tüy biten “ÖNCE İÇERİK” kelimesini bir daha sarfetmem gerekli. Evet, bir yerlere gelmek istiyorsanız içeriğinizin farklı olması lazım, özgün olması lazım.

Google bu durumdan memnun, çünkü rekabet arttıkça daha fazla Adwords reklamı satışı söz konusu olmakta. Tabii Adwords konusunda da bütçeler gün geçtikçe şişmekte. Size şunu içtenlikle söyleyebilirim. Google firması kendisine yüksek meblağlarda reklam veren firmalara her zaman daha fazla destekçi oluyor. Bir sene içinde 40bin TL’lik reklam yayınladıktan sonra reklam planlamasının direkt olarak Google yetkilileri tarafından yapıldığı firmalar biliyorum. (Google Sertifikalı Reklamcılar değil bahsettiğim, bizzat Google firmasının yetkililerinden söz etmekteyim.)

Her ne şekilde çalışırsanız çalışın, sizin için önemli olan şey belli. Üst sıralarda yer almak istiyorsunuz, ve inanın bana bu iş her geçen gün daha zorlaşacak.

Bu firmada 2 adet bilgisayarımız olsun. Orta karar iki adet dizüstü bilgisayar alalım. 1500 TL. fiyatla 3000 TL. ilk masrafımız.

Ofisimizi kiralayalım. Bir iş hanında, ufacık bir yeri tutalım. Aylık 250 TL. olsun, çarpalım 12 ile, 3000 TL. (Stopajdır, depozitodur vs. ortada yok)

Şimdi aldığımız bilgisayarlarımıza gerekli yazılımları kuralım. Bunları da Microsoft Office Ev ve Öğrenci Sürümü, Adobe Creative Suite Web Premium olarak belirleyelim. Fiyatları 92,99 USD ve 1,799 USD. (Vergileri vs dahil değil).

Üstüne ufak bir sunucu kiralayalım, o da yurtdışında olsun ki maliyetlerinizi düşürelim. Ona da 1000 USD gibi bir yıllık maliyet ayıralım.

Bu iki bilgisayarın başında iki arkadaş çalışalım. Firmadan maaş bütçesi ayırmayalım.

Görüşmeler için araba gibi lükslere girmeyelim. Gidelim bir tane elektrikli scooter alalım. Macera dolu iş seyahatleri seviyor olalım. Buna da 800 TL. verelim.

Ofisimize masa, sandalye gibi ufak masraflara yıllık 750 TL. ayıralım, açılış işlemleri için (şahıs ticarethanesi olalım) 300 TL. harcayalım, evrak, kartvizit vb. masraflar için de 300 TL. bir masraf yapalım.

Aylık internet bağlantısı, telefon giderleri, elektrik ve su faturaları için iyimser bir tahminle 150 TL. harcama yaparsak yıllık 1800 TL. masrafımız olacak bunu da bir kenara yazalım.

Aylık yiyecek, içecek ve minimum yaşama koşullarınız için asgari ücret kadar bir parayı 2 kişinin aldığını düşünelim…
Aç bilaç gezip günde 10 TL ile 2 kişi idare ettiniz, bir de 680 TL asgari ücret ayırdınız kişi başına.
Ayda 1660 TL masrafınız var. Yılda 19920 TL masraf eder iki kişi için.

Bağkur ve sigorta gibi gereksiz (!) detayı da ekleyelim. Kişi başı 200 TL’den hesaplayalım. Ayda 400 TL.
Yılda 4800 TL. eder.

Şimdi toplayalım bu meblağı…

• 2 Bilgisayar – 3000 TL.
• Ofis kirası – 3000 TL.
• Adobe Creative Suite Web Premium ve Microsoft Office – 1900 USD yani kaba taslak 2850 TL.
• Sunucu kirası – 1500 TL. (Reseller değil bahsettiğimiz şimdiden belirtelim.)
• Genel masraflar (şirin bir scooter ve evrak basım ücretleri) – 2150 TL.
• Yıllık giderler – 1800 TL.
• Kişisel giderler – 19920 TL.
• Bağkur vb masraflar – 4800 TL.
• Toplam olarak 39020 TL.

Yani bismillah dediğimizde eli yüzü düzgün bir mini ticarethaneyi 39000 TL. bütçeyle mal ettik.
(Tabii scooter lazım değil, yazılımları warez kullanırım, hostingi reseller alırım, sigortamı ödemem diyenler olabilir. Onlar zaten firma kurmasınlar, piyasayı lekelemeye devam edebilirler.)

Peki şimdi bu bütçeyi karşılamak için ne yapmamız lazım? Tabii ki internet sitesi satacağız.Şimdi satacağımız internet sitesinin fiyatı ne olmalı diye araştıralım. (Tabii işin içine ödediğimiz vergiyi koyarak yapalım. Vergileri ortalama %20 yazdık, dahası var da siz düşünün vehameti)

• 50 – 100 TL satış dersek, 40 – 80 TL kazanç
  Yılda 487,5′den 488 internet sitesi satmanız gerekir.
  Ayda 41 civarı internet sitesi eder bu rakam.
  Haftada yaklaşık 10 internet sitesi… Hiç inandırıcı gelmiyor.
• 100 – 300 TL satış dersek, 80 – 240 TL kazanç
  Yılda 162,5′den 163 internet sitesi satmanız gerekir.
  Ayda 14 civarı internet sitesi eder.
  Haftada yaklaşık 4 internet sitesi…
  Çok küçük çaplı projeler veya hazır bir yazılım için hazır taslaklarınız varsa belki.
  Ama en ufak değişiklikleri bile müşterilerinize sunamazsınız.
• 300 – 500 TL satış dersek, 240 – 400 TL kazanç
  Yılda 97,5′den 98 internet sitesi satmanız gerekir.
  Ayda en az 8 internet sitesi eder.
  Haftada 2 internet sitesi…
  Sadece çok küçük çaplı projelerde takılıp kalırsınız. Üstüne büyük projelere imza atabilmeniz de pek mümkün olmaz.
• 500 – 1000 TL. satış dersek, 400 – 800 TL kazanç
  Yılda 48,75′den 49 internet sitesi.
  Ayda en az 4 internet sitesi eder.
  Haftada 1 internet sitesi…
  Küçük çaplı projelere bağımlılığınız devam eder. Ancak hala bunca çalışmaya para kazanmanız pek mümkün olmaz.

Basit ve kaba taslak bir hesapla bile (ki bu hesapta her şey inanılmaz derecede iyi gidecek şekilde hesaplanmış) 1000 TL. altında bir meblağ ile internet sitesi satmanız size hiç, ama HİÇ BİR ŞEY kazandırmayacaktır. Eğer derdiniz günlük masrafımı çıkartayım konusu ise zaten web tasarım yapmanız size gereksiz yük getirecektir. Herhangi bir işe girip çalışmanız bile size daha üstte bir refah seviyesi sunabilir.

Ankara Reklamcılar Derneği’nin sunduğu rakamlara birlikte göz atalım.

Bu rakamlara göre tek sayfalık bir tasarımı bile eli yüzü düzgün bir firma 1750 TL’ den satmalıymış. İşte zurnanın zırt dediği yer.

Devlet bize diyor ki tek sayfa tasarımı bile 1750 TL’den satacaksın ancak o zaman para kazanırsın. Ama herhangi bir dernek, kurum veya kuruluş bu fiyatların altında satış yapılmasına gıkını bile çıkartmıyor. Hatta bu rakamın 20′de biri rakamlara fiyatlar verilirken.

Üstelik hala bize yönetim panelli bir sistemin ne kadardan satılacağı konusunda fikir veremiyorlar.

Bu ülkede bir Bilişim Bakanlığı olmalı. Hem de aktif ve yaptırım gücü olan bir Bilişim Bakanlığı. Ancak o zaman bilişim sektöründe firmalar hakettikleri kazançları bir ihtimal kazanmaya başlayabilirler.

Özellikle geçen seneler içerisinde blog sisteminin ve bu sistemin en temel yazılımlarından birisi olan WordPress’in gelişimini ve SEO (arama motoru optimizasyonu) işi ile uyumluluğunu insanlara söyledikçe çevremdeki bir çok kişinin “yok canım Joomla daha iyi” veya “WordPress ile bir cacık olmaz” deyişlerine bıyık altından güldüm. Zira bu söylemlerde bulunan arkadaşların çoğu forumlarda “hangi eklentiyle daha iyi sonuç elde ederim” sorularının cevaplarını arıyorlar.

Bazı arama sonuçları “WordPress SEO” diye bir iş kolunun çıktığını bile gösteriyorsa bu durum hala ülkemizin genç uzmanımsılarının ARAMA MOTORU OPTİMİZASYONU kelimesini anlayamadıklarını göstermekte. Zira onların çok heveslendikleri sıralamalara sadece kendi geliştirdiğimiz robot eklentileri ile günler içinde girebilmek çok keyifli. Örnek olarak Google.co.uk üzerinde “antalya lawyer” kelimesini aratın. Alan adının alımından sonra 3 günde ilk 10 elde edebiliyoruz. Black hat veya hile olan hiç bir işlem bulunmamakta.

Biz Türkler genellikle elimizi attığımız şeyin genelde cılkını çıkartmakla meşhuruz. Bir zamanlar ICQ sistemine dadanan aç kurtçuklarımızdan, IRC kullanımına geçiş dönemi, ardından Web Tasarımcımsıların 10 dakikada kurulabilen forum sitelerine ilgi göstermeleri sonucu nasıl bilgi çöplükleriyle dolduğunu anlatmayayım arama sonuçlarının. Hele “emlak sitesi yapacağım ne kullanayım” sorularına “Joomla çak gitsin” cevaplarına uyularak yapılan kurumsal niyetli ama hiç bir şey olamamış internet sitesi bozmalarının durumları ayrı bir facia.

Sorun şu ki, bu trend “WordPress” üzerinde yoğunlaşmakta. Girin forumlara, iki temada CSS devşirebilen “tema tasarlıyorum” diyor, 12.5 tane eklenti kurabilen “uzmanım” diye iş arıyor durumdaysa WordPress’in de Türkiye’de kullanım geleceği hakkında şüpheler oluşmaya başladı bende. Sorun WordPress’den soğumak değil, aksine bu denli saygı duyulası bir sistemin bu popüler başıbozuk trend ile lekelenmemesi.

Sitemde daha önce bilgilerini verdiğim Skyfire isimli GSM tarayıcısı artık Türkiye ile çalışmıyor, neden mi?
Zira Türkiye kullanıcılarının büyük yüzdesi sadece pornografik materyal izlemek için kullanmış bu sistemi.

Buna benzer yasaklamaları bir çok sitede bulabiliyorsunuz. Tam istediğiniz gibi video paylaşım yapabileceğiniz siteyi bulmuşken, “kusura bakmayın Türkiye’den video kabul etmiyoruz” diyorlar size, nedenini sorunca da “LOST dizisini online seyrettirmek için kullanılması” gibi sorunlara karşı uyarıların dinlenmemesi yüzünden Türkiye’den yüklemelere kapatıldığını söylüyorlar.

Umarım bu trend WordPress için zararlı olmaz…

Öncelikle internet sitenizin düzgün şekilde bu sisteme üye olabilmesi için Google tarafından onaylanması gerekiyor. Bunun için 2 seçeneğiniz bulunmakta. Dilerseniz META TAG eklersiniz sitenizin kaynak koduna, dilerseniz belirli bir isimde HTML dosyasını sunucunuza yükler ve sitenizi onaylı hale getirirsiniz.

Şimdi temel özelliklere bakalım.

• Site Yapılandırma
  • Site Haritaları
    Bu alandan sitenize ait sitemap.xml veya her ne ad verdiyseniz o isimli site haritası dosyasını Google Webmaster Tools sistemine tanıtırsınız. Eğer düzgün bir site haritası dosyanız varsa sizin için büyük avantaj sağlayacaktır. Genellikle yeni gönderdiğiniz bir site haritasının Google tarafından sindirilmesi çok da hızlı olmayacaktır.
  • Tarayıcı Erişimi
    Sitenizde arama robotlarının hangi alanları görüp, hangilerine bulaşmamasını belirttiğiniz eski dostumuz robots.txt detayları karşımızda. Bazı yeni yetme web tasarımcılar AWStats ve benzeri yazılımlarını da taramaya açık tuttuğundan sitelerinde güvenlik açıkları verebilmektedir. Bunu önlemek için bu alandaki URL’yi Kaldır seçeneğini kullanmaları tavsiyemiz olacaktır.
  • Site Bağlantıları
    Hani arama sonuçlarında bazı siteler en üstte çıktığı gibi bir de alt sonuçlarla çıkar. Eğer bu tür bir siteniz varsa alt sonuçları bu alanda görür ve düzenlersiniz. Bazı sitelerimizde alt alan olarak görülmesini istemediğimiz alanları buradan kaldırdığımızı belirteyim.
  • Adres Değişikliği
    www.aaa.com adresinde yayınlanan sitenizi www.bbb.com adresine taşımak istiyorsanız burası size gereken alan. Bu alanda belirtilenleri uygularsanız sıralamalarınızı kaybetmeden internet sitesini yeni alanına taşıyabilirsiniz.
  • Ayarlar
    Coğrafi hedef olarak genellikle Türkiye kullanıyoruz. Ancak yurtdışı aramalarda görünmesi gereken ve yabancı dillerle desteklenmiş sitelerde Coğrafi Hedef seçmeyebilir veya sizin için öncelik taşıyan ülkeye göre ayarlayabilirsiniz. Ne yaptığınızdan emin değilseniz ya Türkiye yapın, ya da hiç seçmeyin.
  • Tercih Edilen Etki Alanı
    Bazı durumlarda sitenizin arama sonuçlarında hem alanadi.com hem de www.alanadi.com şeklinde yer alma ihtimali bulunmakta. Bu durumdan sıkıldıysanız bu bölümden ayarınızı yaparsınız. Bir nnevi ince işçilik olarak değerlendirilebilir.
  • Tarama Hızı
    Siteniz sıklıkla güncelleniyorsa, örneğin günde 20′den fazla haber girilen bir haber siteniz varsa bu alandan tarama hızını arttırabilir ve Google ile daha sıkı fıkı olabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken olgu şu. Eğer robotların iki ziyareti arasında değişiklik olmuyorsa hiç hızlandırmayın derim.
  • Parametre İşleme
    Diyelim ki sitenizde http://alanadi.com/ayakkabilar?sid=12395234 ile http://alanadi.com/ayakkabilar sonuçları aynı sayfayı açıyor. Bu durumda Google tarafından sid= uzantılı olan bu sonuçların ayıklanmasını isteyebilirsiniz.
• Web Üzerindeki Siteniz
  • Arama Sorguları
    Bu alanın ne işe yaradığını anlamamışsanız o halde bu işi neden yaptığınızı biraz sorgulamanız lazım. Kısaca özetleyelim. Kaç kere arandınız, ne kadar tıklandınız gibi bazı önemli soruların cevaplarını bulacağınız alandır.
  • Sitenize Giden Bağlantılar
    İç ve dış bağlantılar bir arada olmak üzere internet sitenizde hangi sayfaya kaç adet bağlantı, yani link verilmiş bunu görebilirsiniz.
  • Anahtar Kelimeler
    Sitenizin tamamında hangi anahtar kelimelerin ne sıklıkta bulunduğu hakkında özet bilgi edinebilirsiniz. Bu kelimelere tıkladığınızda da detaylı bilgilere erişirsiniz.
  • İç Bağlantılar
    İnternet sitenizin kendi sayfaları içinde hangi sayfalara ne kadar bağlantı, yani link verdiğini bu alanda görebilirsiniz.
  • Abone İstatistikleri
    Ülkemizde hala pek sık kullanılmasa da, RSS beslemeleri ile sitenize abone olan kişi sayısını takip edebilirsiniz. Bu alanda abone sayınız artma eğilimi gösteriyorsa RSS beslemelerini Feedburner üzerinden vermenizi tavsiye ederiz.
• Tanılamalar
  • Kötü Niyetli Yazılım
    Genellikle warez sitelerinden indirdikleri FTP ve web sayfası editörlerini kullanan web tasarımcı adaylarının çoğunlukla da Cute FTP yazılımının crack dosyasından sitelerinin kodlarına bulaştırdıkları virüsler bu alanda size belirtilir. Eğer bu alanda bir uyarı aldıysanız biraz işiniz var demektir.
  • Tarama Hataları
    İnternet sitenizin Google Bot tarafından taranması esnasında karşılaştığı erişim hataları ve benzeri durumları buradan takip edebilirsiniz.
  • Tarama İstatistikleri
    Google Bot tarafından yapılan ziyaretlerin istatistik bilgilerini bu alandan edinebilirsiniz.
  • HTML Önerileri
    Google tarafından siteniz ile ilgili size sunulan genel tavsiyelerdir. Bu alandan faydalanmanız sizin yararınıza olacaktır.
• Laboratuvar
  • Google Bot Gibi Tara
    Sitenizi Google Bot taradığında ne görüyor öğrenmek istiyorsanız faydalı olacak bir alandır.
  • Google Sidewiki
    Google tarafından sunulan Sidewiki projesinde internet siteniz ile ilgili açıklama alanı sunmanızı sağlar.
  • Site Performansı
    Ucuz hosting paketleri ile çalışanların pek de hoşnut kalmayacağı bir alandır. Sitenizdeki sayfaların yüklenme sürelerinin ölçümü ve istatistik bilgilerini buradan edinebilirsiniz.
  • Video Sitemaps
    Henüz geliştirilme aşamasında. Ancak video paylaşım siteleri için önemli özellikler barındıracağı belirtilmekte.

Sonuç olarak Google Webmaster Tools, yani Google Web Yöneticisi Araçları tek bir siteniz olsa da, mutlaka kullanmanız gereken bir sistem.

Özellikle stabil çalışması, rahat kullanımı, SEO konusunda inanılmaz derecedeki yetenekleri ile bir çok sisteme fark atarken, gelişmiş eklenti havuzu kullanıcılarına internet sitelerini diledikleri gibi özelleştirme imkanını sunmakta.

Bu yazımda WordPress için dikkat çeken 15 adet eklentiyi tanıtayım dedim. Hemen hepsini kullandığım söylenemez, zira unutmayın eklenti yığınları ile çalışan bir site de oldukça hantal hale gelebilir.

WP Super Cache – Nasıl bir blog kullanırsanız kullanın ihtiyacınız olabilecek temel eklentilerden birisi. Yaptığı işi kısaca şöyle özetleyebiliriz. Sunucunuzdaki aşırı CPU (işlemci) kullanımını önleyecektir. WordPress tarafından çoğu zaman kullanılan cron jobs her çalışmasında sunucunun CPU değerlerini yükseltir, bazı zamanlarda da bu yüklenme aşırı olduğu için hosting firmanızdan uyarı alabilir ve hatta sitenizin kapatılması durumuyla karşı karşıya kalabilirsiniz. Bunu önlemek için en iyi eklenti olarak WP Super Cache tavsiye ederim.

Eklentinin tek kötü yönü sitemap dosyanızı güncellediğinizde arama motoru robotlarının son eklenen sayfayı görememesi olabilmektedir, fakat biraz ileri düzeyde PHP bilgisi ile bunu çözebilirsiniz.

All In One SEO Pack – Herkes sitesinin arama sonuçlarında, özellikle Google’da üst sıralarda çıkmasını ister. All in One SEO Pack eklentisi ile wordpress sitenize seo tekniklerini kolaylıkla uygulayabilirsiniz. Sayfa başlıklarını ve description tag detaylarını SEO uyumlu olarak hazırlamanıza yarayan bir eklenti olarak işinizi epey kolaylaştıracaktır.

Tek eksiği sitemap, yani site haritası oluşturmaması. Onu dert etmeyin, çözümü yazının devamında. Ücretsiz sürümü olduğu gibi, ücretli bir PRO sürümü de bulunmakta. Açıkçası çok zorlu bir sıralama rekabeti içinde değilseniz ihtiyacınız olmayabilir, fakat belirteyim ben bizzat PRO sürümünü kullanıyorum.

Google XML Sitemaps – Google ve bir çok arama motoru artık sitenizi incelerken onlara yol göstermeniz için hazırlanmış bir site haritası oluşturmanızı istiyor. All In One Seo Pack ile düzenlediğiniz sayfaları bu arama motorlarının robotlarına göstermeniz için kurmanızın şart olacağı bir eklenti Google XML Sitemaps.

Kurulumu da oldukça basit olan eklentinin kullanımında size xml ve gz uzantılı iki site haritasını da kuracağını belirteyim. Ama dikkat edin, gerçekten ne yaptığınızı bilmeden pek ayarlarıyla oynamayın.

Akismet – Yılların değişmez spam koruması Akismet hali hazırda WordPress ile birlikte gelmekte. Kullanımı için gerekli API anahtarını edinmeniz ve aktifleştirmeniz yeterli olacaktır. Gerisi ona kalıyor.

WPTouch iPhone Theme – Günümüzün mobil internet teknolojileri içinde başta iPhone olmak üzere bir çok mobil cihazla sitenizi ziyaret edenlere, tamamı ile onların cihazlarına uygun bir site ile cevap vermenizi sağlayan bir eklenti.

WP-DB Manager – WordPress kullananlar için veritabanlarının, sitelerinin yedeklerini almak, veritabanında gereksiz yer işgalini önlemek için ideal eklentidir. Şiddetle tavsiye ederim.

Bazı sunucularda sorun yaşayanlar hemen aşağıda ismini vereceğim WP-Optimize eklentisinden faydalanabilirler.

(+1) WP-Optimize – WP-DB Manager eklentisinin daha sade hali denebilir. Daha az özelliğe sahip ancak veritabanı temizlemede aynı derecede etkilidir.

Contact Form 7 – Sitenize iletişim amaçlı veya herhangi bir işlem için bir form yaratmak istediğinizde ücretsiz ve pratik çözüm sunar. Kullanım kolaylığı da cabası.

Google Analytics for WordPress – Google Analytics kodunu sitenize yerleştirmekte sıkıntı yaşıyorsanız bu eklenti sizin için ideal. Ayrıca sonuçları takip etmenizi de kolaylaştıracaktır.

NextGEN Gallery – Resim galerileri oluşturmanıza yarayan bir eklenti. Uzun süredir kullanılan ve sıklıkla güncellenen bir eklenti olması nedeniyle listeye burun farkıyla girmekte. Bazı temalarda ve güncellemelerden sonra lightbox gibi efektlerin çalışmaması durumlarıyla karşılaşabileceğinizi baştan belirteyim.

AddToAny: Share/Bookmark/Email Button – Emsalleri içinde en kolay kullanıma sahip olan sosyal paylaşım eklentisidir. Ziyaretçilerinizin Facebook, Twitter, Google Buzz, Digg gibi bir çok sosyal paylaşım ağında yazılarınızı paylaşmasına imkan veren bu eklenti belki muadilleri arasında en iyisi değil, fakat kullanım kolaylığı ve temalarla çok nadir sorun çıkartması nedeniyle bu listede yer almayı haketmekte.

Ticarette her sektörün başarılısı olduğu kadar başarısızı da bulunmaktadır. Hatta başarısız sayısı genelde başarılıdan çok daha fazladır. Özellikle şu an içinde bulunduğumuz kriz dönemi gibi zamanlar bu oranı çok değiştirir. Zor değil, ben Antalya’dan siz bulunduğunuz şehirden en işlek caddelere çıkalım ve “Devren Kiralık” tadında ilan adetini sayalım.

Bazen öyle durumlar yaşanır ki hiç ummadığınız bir dükkanda, hiç ummadığınız bir adam, hiç umulmadık şekilde işlerini yürütür hale gelir. Öyle ki sizin dükkanınızın önünden kimse geçmezken, yanınızda olan bu adam dükkanında gelene gidene çay ısmarlamaktan şikayet eder hale gelir.

Derken bir bakarsınız bu adamla aynı işi yapan bir dükkan daha gelir yakınına. Görünüşte her şey aynıdır ancak bu adamın işleri bozulmazken rakip bir türlü başarılı olamamaktadır.

Bir işletmeyi başarıya götüren unsurlar nelerdir peki?

• Deneyim?
• Bilgi?
• Güvenilirlik?
• Verimlilik?
• Hepsi?

Doğru cevap “HEPSİ” oluyor burada emin olun. Sadece bilgi yeterli değil günümüzde, eskidenmiş o “Osman Ağa işi iyi bilir ama eli yavaştır” sözünün etkisizliği. Şimdi işini iyi, düzgün ve zamanında yapmıyorsan istersen alim ol kimse yanaşmaz sana.

1990′lı yılların ortasından beri İstanbul’da, 2000′li yılların başından itibaren de Antalya’da aynı sektörde, internet projeleri üretmekteyim. Yüzden fazla projeye imza atmışız irili ufaklı. Bu işe ilk başladığımız yer de ufak bir handa, tefek bir ofisteydi. Hatta bu ofisi tutarken komşularımdan birisi “o dükkanda iş tutturamadı kimse” demişti.

Bir kaç ay geçip biz işlerimizi yoluna koydukça aynı handaki bir internet cafe sahibi camına “WEP TASARIM” yazısını yapıştırmıştı. Biz iyi niyetle hayırlısı olsun dedik tabii ki. Bize geldiler, BÜYÜK PROJELER YAPACAĞIZ, UFAK İŞLERE KARNIMIZ TOK dediler. Biz dinledik, onlar konuştu. Derken aradan 3 ay geçmedi ki sattıkları web sitesi sayısı 0, kendi internet siteleri bitmemiş halde dükkanlarına “DEVREN KİRALIK” yazısını astılar.

Peki neydi sorun? Aynı bilgisayarları kullanıyorduk, aynı yerdeydik, aynı kişiler dükkanlarımızın önünden geçiyordu. İkimiz de WEB TASARIM yapıyorduk teorik olarak. Sorunun kaynağı az önce dediğim “yeni gelin sendromu”

Çevremizde bir çok firma görüyoruz. Bazıları sektörde iş yaparken, diğerleri “onlar yapıyor bu işte para var” diyerek giriyorlar piyasaya. Bir kaç ay, en fazla bir sene dayanıyorlar. Ya sonra? Ulaşılamayan telefonlar, yok olup giden ofisler, ortada kalmış müşteriler…

Evet internet sitesi tasarımı yapan bir firma kurmak için büyük bir sermayeye ihtiyacınız yok. Fakat sadece maddi yönden. Bilgi yönünden hiç ummadığınız kadar büyük bir sermayeye ihtiyacınız var. Bu sebeple siz, siz olun.

Yeni gelin gibi atlamayın her şeye. Sonuçta öyle ya da böyle tuttuğunuz elinizde kalıyor.

Bir çok web tasarımcı var piyasada. Hepsi de bir şekilde hayatlarını idame ettirmeye uğraşıyor, emek harcıyor, iyisiyle kötüsüyle hizmet veriyorlar şirketlere. Tabii ki aralarında köylü kurnazı olanlar da var. Tabir’i caizse ufak kazıklar atıp müşterileri, onların deyimleriyle “bilgisayarcılardan” soğutuyorlar.

İyi de biz de biraz müşteri konusunu irdeleyelim ne dersiniz? Düşünün bir internet sitesi istiyorsunuz. Yollar belli. Ya çevrenize danışırsınız, ya Google’da arama yaparsınız, veya medyada yer alan reklamlardan faydalanırsınız değil mi?

Peki faydalandınız, sonra ne yaparsınız? Önünüzde bir liste var hepsini arar teklif mi istersiniz? İşte size İLK HATA!

• Firmanızın nasıl bir internet sitesi olacağını düşündünüz mü?
• İnternet sitenizin en önemli görevi sizin tanıtımınız mı, yoksa arama sitelerinde yer alarak müşteri portföyünüzü arttırmak mı?
• Sitenizde yer alacak sayfalarda kullanılacak yazı ve resimler en azından şablon olarak hazır mı?
• Örnek siteler incelediniz mi?
• Bu siteler sektörünüzde yer alan firmaların sitesi mi? Yoksa tarım ürünleri üreten bir firma olmanıza rağmen hala JenniferLopez.com gibi bir site mi istiyorsunuz?

Bu sorulara cevaplarınızdan bir tanesi bile HAYIR! ise durun bakalım orada. Öncelikle bu konuları bir gözden geçirin. Listeyi tamamladıktan sonra aramaya başlayın firmaları ki doğru teklifler ve projelerle size dönüş yapabilsinler.

Eğer ben e-kolay.net’in aynısını istiyorum diyecekseniz hiç internet sitesi satın almaya kalkmayın, öncelikle “her şey önce toz ve gaz bulutuydu” yaklaşımında sıfırdan inceleyin.

Peki teklifler geldi, sonra ne yapacaksınız. Bu sefer şu soruların cevaplarını alalım.

• Sizin için en cazip öneri EN DÜŞÜK fiyat mı?
• Tekliflerde referansları incelemeye üşendiniz mi?
• Firmanın geçmişini incelemek zor mu?
• Yüzyüze görüşmeye davet edip tasarımcının önüne planladığınız sitenin alt yapısını anlatmadınız değil mi?
• Bir akrabanızın oğlu bilgisayarda “hekkırmış” o iyi biliyormuş değil mi?
• Zaten siz Word’de sitenizi tasarladınız, internet sitesi tasarlamak o kadar kolay değil mi?
• Bilgisayar dergilerinin 50 küsür sayfasını okumak web tasarımcı yapmaya yeterli hatta…
• Web tasarımcı bilgisayarın başında 2 saatte para kırıyor zaten.
• Joomla varken özel yazılıma ne gerek bilakis.
• Sözleşme imzaladıktan sonra istediğim gibi tasarımı yaptırırım, sonra müdürü olduğum firmanın sahibi ve hatta eşi beğenmezse bir daha sil baştan tasarım yaptırırım ne var ki? İşi ne web tasarımcının. Değil mi?

Eğer bu sorulardan bir tanesine bile EVET! diyorsanız sonuçta ne elde edeceğinizi görelim.

1. Siteniz bir türlü bitmez. Joomla çakılmış ve düzenlemesi belirli sınırlar içinde kalmış, iddia ettiği herşeyi bir nebze yapabilen bir siteniz olur. İlk sistem açığında da hacklenmesi kuvvetle ihtimaldir. Ülser dolu günler sizi bekler.
2. Sitenizi yapacak olan web tasarımcının bir türlü telefonlarına ulaşamazsınız. Dahası referansları incelemeye başladığınızda bir çok sitenin yerinde yeller esmektedir. Bu tasarımcıyı bulabilirseniz dövmek gibi bir eylemde bulunmayın. Dövecek yeri söyleyelim diz kapaklarınız.
3. Karşınızda firma yok mu? Hatta ofis de yok öyle mi? Ne zannediyordunuz 100 TL’ye internet sitesi satın alıyorsanız KDV ve gelir vergisinden sonra dürüm döner parasına mı çalışıyor bir tasarımcı?
4. Görüşmede tasarımcınıza apple.com’un aynısını istediniz ve o da size bir güzel aynı taslağı giydirdi. Derken bir tasarımcı forumunda “Kopya Siteler” başlığı altında kınandınız. O da ne? Siteniz hiç bir sıralamada çıkmazken, firmanızın ismi yazıldığında “Çalıntı Tasarım” başlığında mı çıkıyor? Hadi canım
5. Akrabanızın dıdısı bir türlü siteyi bitiremedi mi? Oyundan vakit gelmemiştir. Bir kaç ay daha bekleyin. Nasılsa firmanızın profesyonelliği 15 yaşında hekkıra emanet. Size layık bir site (eğer biterse) beleş hostlarda yayınlanmaya başlar bir gün elbet.
6. Word ile tasarladığınız site(msi) nesne açılmıyor mu bir türlü? O kadar kolaydı madem kendiniz bu işe girseydiniz. Şu an yaptığınız işten fayda yok anlaşılan, bu sektörde siz de muhteşem web tasarımları yapabilirsiniz.
7. Dergilerde okuduklarınızla yapılanlar genelde ücretsiz yazılımların linkleriyle mi doldurdu sayfanızı? O da ne? Siteniz bir türlü yüklenmiyor mu? Yoksa ürününüzün resmine tıklayınca başka siteye mi yönlendiniz?
8. Web tasarımcı 2 saatte site yapıyor nasılsa, siz de parasını ödemeyi geciktirdiniz. Bir de bakmışsınız siteniz kapanmış. Hatta “Borcundan dolayı kapalı.” yazıyor. Hemen alın telefonu elinize, arayın elemanı. Nasılsa köleniz. Açmak zorunda. Aynı ödeme geciktirmeyi elektrik faturalarınızda yapamıyorsunuz da, nasıl oluyor da web tasarım firmasına yapabiliyorsunuz?
9. Aaaa siteniz hacklenmiş. Sayfanızda “HEKKID BY DALAILAMA” mı yazıyor. Joomla ne de olsa, oluyor böyle şeyler. Ne o? Yedek almadınız mı? Tavsiyemiz buzdolabınız, bir bardak ve dolduracak kadar soğuk su. İçin için…
10. Aaaa sitenizin tasarımı baştan savma olmuş. Firma da sizi iplemiyor artık. Bu firmanın iyi niyetini gösterir eğer bir tasarıma evet dedikten sonra başka bir tasarıma keyfi geçiş istediyseniz. Yok derseniz ki illa yapacak, hadi canım diyelim size. Ne o sözleşmeyi okuyunca eliniz kolunuz mu bağlandı? Baştan hesaplasaydınız o zaman genel müdürünüzün eşinin beğeneceği site nasıl olurdu.

Bu yazıyı okuyan bir çok kişi kızacak bana. Doğaldır. Bu vakalar sık sık yaşanıyor piyasada. Daha da yaşanmaya devam eder. Kızmayıp neden bu yazıyı yazdığımızı anlayanlar dilerlerse bize bu adresten ulaşabilirler. Hala kızanlar varsa şu adrese yönlendirelim.